Zigmund Frojd – Moisiu dhe monoteizmi (PDF)

Përshkrimi

Moisiu dhe monoteizmi dhe E ardhmja e një iluzioni nga Zigmund Frojd, 179 faqe.

Përktheu Arben Çokaj
Konsulent profesional & Editor: Dr. Dashamir Çokaj

( Përkthimi më i mirë dhe më i plotë i veprës së Frojdit në shqip )

Formati i librit është në 160×235 mm. Në A5, ka 232 faqe.

Moisiu dhe monoteizmi, është një libër mjaft i rëndësishëm, që trajton analizën psikike të prejardhjes së fesë. E kemi bashkuar me pjesën E ardhmja e një iluzioni, sepse kanë subjekt të njëjtë, dhe trajtojnë historinë e fesë dhe të ardhmen e saj, që me rritjen e dijes dhe vetëdijes te njerëzit, feja do të vijë duke u zhdukur. Se ashtu si zhduken neurozat, kur gjendet shkaku i vërtetë i krijimit të tyre, ashtu zhduket edhe feja për njerëzit e ditur.

Libri ka gjithsejt 179 faqe dhe është marrë nga Vepra e Plotë e Frojdit me mbi 1152 faqe në shqip, përkthyer nga 1200 faqe në anglisht, nga Vepra e Plotë e Frojdit me 5 102 faqe.

Lexo për më shumë shkrimin tim. për të kuptuar më mirë, se çfarë përmban libri në fjalë, e më gjerë.

Përmbledhje nga AI:

Botuar në vitin 1939, Moisiu dhe Monoteizmi ishte vepra e fundit origjinale e Sigmund Freud, e përfunduar ndërsa ai po vdiste nga kanceri në mërgim në Londër, pasi u arratis nga Vjena e pushtuar nga nazistët. Është një nga tekstet e tij më të diskutueshme dhe joortodokse, duke përzier studimet biblike me teorinë psikoanalitike, për të rishqyrtuar origjinën e Judaizmit.

Teza dhe Pretendimet Kryesore
Në libër, Freud ofron një “rilexim radikal” të historisë së Moisiut, që ndryshon ndjeshëm nga Libri i Eksodit:

Moisiu ishte një egjiptian: Freud argumenton se Moisiu nuk lindi si skllav hebre, por në të vërtetë ishte një fisnik ose prift egjiptian.
Origjina e Monoteizmit nga Akhenateni: Ai propozon që Moisiu ishte një ndjekës i Faraonit egjiptian Akhenaten (i cili prezantoi adhurimin e diellit të Atenit). Pas vdekjes së Akhenatenit, thuhet se Moisiu i udhëhoqi ndjekësit e tij nga Egjipti për të ruajtur këtë besim monoteist.

Vrasja e Moisiut: Pretendimi më tronditës i Frojdit është se izraelitët përfundimisht u zemëruan me rregullat e rrepta të Moisiut dhe e vranë atë në shkretëtirë.

Faji Kolektiv: Ai argumenton se ky akt “vrasje i babait” (vrasja e figurës së babait) ishte i shtypur nga kujtesa e vetëdijshme, por la një trashëgimi faji kolektiv. Ky faj më vonë u rishfaq si një angazhim fanatik ndaj ligjeve monoteiste, që kishte futur Moisiu, duke formësuar “karakterin” e popullit hebre.

Rëndësia dhe Temat
Psiko-historia: Frojdi e zbaton kompleksin e Edipit në një komb të tërë, duke sugjeruar që historia fetare pasqyron zhvillimin psikologjik të një individi.

Rafinimi i Pikëpamjeve Fetare: Ndryshe nga vepra e tij e mëparshme, E Ardhmja e një Iluzioni, ku ai e hodhi poshtë fenë si një iluzion “fëminor”, Frojdi pranon në këtë libër se feja përmban një “të vërtetë historike” – që do të thotë se bazohet në ngjarje aktuale (edhe pse të shtypura).

Identiteti dhe Antisemitizmi: I shkruar gjatë ngritjes së nazizmit, libri shërben si një reflektim mbi identitetin hebre dhe rrënjët e antisemitizmit, të cilin Frojdi ia atribuon pjesërisht pretendimit “narcisist” të të qenit një popull i zgjedhur dhe mohimit të vrasjes themeluese.

Pritje Kritike
Libri është kritikuar gjerësisht dhe madje është “shpifur” nga teologët, historianët dhe egjiptologët:

Mungesa e Provave: Nuk ka prova historike ose arkeologjike që mbështesin pohimin se Moisiu u vra nga ndjekësit e tij.
Shqetësime Metodologjike: Shumë studiues e hedhin poshtë përpjekjen e Frojdit për të aplikuar psikologjinë klinike individuale në procese historike komplekse dhe në shkallë të gjerë.
Kundërshtim Kulturor: Mendimtarët hebrenj në atë kohë e konsideruan perspektivën e tij “hebre pa perëndi” dhe pohimin se themeluesi i Judaizmit ishte egjiptian thellësisht ofendues, veçanërisht duke pasur parasysh klimën politike të fundit të viteve 1930.

A do të dëshironit të eksploronit se si teoritë e Frojdit në këtë libër krahasohen me punën e tij të mëparshme mbi fenë, siç është Totemi dhe Tabuja?

E ARDHMJA E NJË ILUZIONI

Botuar në vitin 1927, “E ardhmja e një iluzioni” është një nga veprat më të famshme të kritikës kulturore të Sigmund Freud. Në të, ai zbaton teoritë e tij psikoanalitike në institucionin e fesë, duke e karakterizuar atë si një “neurozë obsesive universale“, që njerëzimi duhet ta kapërcejë.

Argumentet kryesore
Feja si një “Iluzion”: Freud dallon një “iluzion” nga një “deluzion”. Ndërsa një deluzion është një besim i rremë që bie ndesh me realitetin, një iluzion është një besim i motivuar nga përmbushja e dëshirave. Për Frojdin, fuqia e fesë nuk vjen nga përmbajtja e saj e vërtetë, por nga aftësia e saj për të përmbushur “dëshirat më të vjetra, më të forta dhe më urgjente të njerëzimit”.
Projeksioni i “Figurës së Atit”: Ai argumenton se feja buron nga një ndjenjë e pafuqisë si fëmijë. Ashtu si një fëmijë i drejtohet babait të tij për mbrojtje dhe siguri, të rriturit e projektojnë këtë nevojë në një figurë si “Zoti” për t’u përballur me forcat e tmerrshme të natyrës dhe pashmangshmërinë e vdekjes.
Një Mjet i Qytetërimit: Frojdi pranon se feja historikisht i ka shërbyer një qëllimi, duke zbutur instinktet antisociale dhe duke ofruar një kornizë morale, që e mban shoqërinë të qëndrueshme. Megjithatë, ai argumenton se ky kontroll arrihet përmes shtrëngimit dhe pengimit të intelektit njerëzor.

“E ardhmja” që parashikoi Frojdi
Qëllimi kryesor i Frojdit në libër ishte të mbështeste një të ardhme laike të bazuar në shkencë dhe arsye:

Edukimi ndaj Realitetit: Ai propozon zëvendësimin e indoktrinimit fetar me një “edukim ndaj realitetit”, ku individëve u mësohet të pranojnë pafuqinë e tyre në univers pa “narkotikën” e providencës hyjnore.
Primati i Intelektit: Frojdi besonte se ndërsa zëri i intelektit është i butë, ai është këmbëngulës. Ai parashikoi se ndërsa njohuritë shkencore përparonin, besimet fetare do të humbnin kontrollin e tyre, duke u zëvendësuar përfundimisht nga Logosi (Arsyeja) si parimi udhëheqës për moralin dhe marrëdhëniet njerëzore.

Përballja me kritikën
Libri u bë menjëherë kontrovers, duke tërhequr reagime si nga qarqet fetare ashtu edhe nga ato shkencore:
Kundërshtimi i Oskar Pfister: Një pastor zviceran dhe mik i Frojdit, Oskar Pfister, shkroi një përgjigje të titulluar Iluzioni i një të Ardhmeje, duke argumentuar se besimi i vetë Frojdit në një utopi shkencore ishte në vetvete një formë e “përmbushjes së dëshirës” ose një iluzion laik.
Kritikë metodologjike: Kritikët shpesh theksojnë se Frojdit i mungojnë provat empirike për pretendimet e tij rreth “masave” dhe i thjeshtëzon tepër rolet e ndryshme shoqërore dhe kulturore, që luan feja në qytetërime të ndryshme.

A dëshironi të dini më shumë rreth asaj se si kjo vepër ndikoi në librin e tij të mëvonshëm, më pesimist, Qytetërimi dhe Pakënaqësitë e tij?

PSE DUHET LEXUAR FROJDI?