Aristoteli – Politika (PDF)

Përshkrimi

Aristoteli – Politika (PDF), 252 faqe

Përktheu nga anglishtja Arben Çokaj

Përmbledhje nga AI

Politika nga Aristoteli (rreth 335–323 p.e.s.) konsiderohet teksti themelues i shkencës politike. Ndryshe nga vizionet utopike të mësuesit të tij Platon, Aristoteli përdori një qasje empirike, duke analizuar 158 kushtetuta të qyteteve-shteteve greke për të kuptuar se si funksionojnë në të vërtetë qeveritë dhe pse ato kanë sukses ose dështojnë.

Natyra e Shtetit
“Njeriu është nga natyra një kafshë politike“: Aristoteli argumentoi në mënyrë të famshme se njerëzit janë qenie shoqërore që mund të arrijnë potencialin e tyre të plotë (virtytin dhe lumturinë) vetëm duke marrë pjesë në një polis (qytet-shtet).
Shteti si Natyror: Ai e shihte shtetin si fundin natyror të një progresioni nga familja në fshat dhe së fundmi në qytet-shtet, i cili është komuniteti i parë “i vetëmjaftueshëm”.
Qëllimi i Qeverisjes: Për Aristotelin, qëllimi i një shteti nuk është vetëm mbijetesa ose fitimi ekonomik, por eudaimonia (lulëzimi njerëzor) dhe nxitja e virtytit tek qytetarët e tij.

Klasifikimi i Qeverive
Aristoteli i kategorizoi qeveritë bazuar në dy kritere: kush sundon (një, pakicë ose shumicë) dhe për përfitimin e kujt (e mira e përbashkët ose interesi vetjak i sundimtarëve).

Ideali Praktik (Politika): Ndërsa admironte monarkinë dhe aristokracinë në format e tyre ideale, Aristoteli e konsideronte Politikën – një kushtetutë të përzier, që balancon elementët demokratikë dhe oligarkë – formën më të qëndrueshme dhe praktike të qeverisjes.
Klasa e Mesme: Ai theksoi se një klasë e mesme e fortë është thelbësore për stabilitetin sepse vepron si një tampon midis ekstremeve të shumë të pasurve dhe shumë të varfërve, duke parandaluar revolucionet radikale.

Temat dhe Kontradiktat Kryesore
Drejtësia: Ai bëri dallimin midis drejtësisë së shpërndarë (drejtësia e bazuar në meritë) dhe drejtësisë korrigjuese (korrigjimi i padrejtësive).
Revolucioni: Aristoteli identifikoi dëshirën për barazi (ose besimin në superioritetin e dikujt) si shkakun kryesor të paqëndrueshmërisë politike dhe revolucionit.
Skllavëria dhe Gratë: Në një pikëpamje, që hidhet poshtë gjerësisht sot, Aristoteli mbrojti “skllavërinë natyrore”, duke argumentuar se disa njerëz ishin të paaftë për vetëqeverisje. Ai gjithashtu i shihte gratë sikur ato kishin kapacitet të kufizuar racional dhe besonte se ato duhet të mbeteshin të varura në familje.
Prona: Ai kritikoi idenë e Platonit për pronën komunale, duke argumentuar se prona private është më e natyrshme dhe i inkurajon njerëzit të kujdesen më mirë për pasuritë e tyre, ndërsa ende mbron “përdorimin e saj të përbashkët”, për të ndihmuar të tjerët.