Zigmund Frojd – Totemi dhe Tabuja (PDF)

Përshkrimi

Totemi dhe Tabuja nga Zigmund Frojd, ka 163 faqe.

Përktheu Arben Çokaj
Konsulent profesional & Editor: Dr. Dashamir Çokaj

( Përkthimi më i mirë dhe më i plotë i veprës së Frojdit në shqip )

Formati i librit është 160×235 mm. Në A5, libri ka 208 faqe.

Është marrë nga Vepra e Plotë e Frojdit me 1152 faqe në shqip, përkthyer nga rreth 1200 faqe në anglisht nga Vepra e Plotë e Frojdit që ka 5 102 faqe gjithsej.

PARATHËNIE PËR PËRKTHIMIN HEBRAISHT

Asnjë lexues i këtij libri nuk do ta ketë të lehtë ta vendosë veten në pozitën emocionale të një autori që është injorant i gjuhës së shkrimit të shenjtë, i cili është krejtësisht i larguar nga feja e etërve të tij – si dhe nga çdo fe tjetër – dhe që nuk mund të marrë pjesë në idealet nacionaliste, por që ende nuk e ka mohuar kurrë popullin e tij, që mendon se në natyrën e tij thelbësore është një çifut dhe që nuk ka dëshirë ta ndryshojë atë natyrë.

Nëse do t’i bëhej pyetja: ‘Meqë i ke braktisur të gjitha këto karakteristika të përbashkëta të bashkatdhetarëve të tu, çfarë të mbetet tjetër, që të jesh hebre?’ ai do të përgjigjej: ‘Më mbetet vërtetë shumë, dhe ndoshta thelbi i kësaj.’ Tani ai nuk mund ta shprehë qartë atë thelb me fjalë; por një ditë, pa dyshim, do të bëhet e arritshme për mendjen shkencore.

Pra, është një përvojë e një lloji krejt të veçantë për një autor të tillë kur një libër i tij përkthehet në gjuhën hebraike dhe vihet në duart e lexuesve për të cilët ajo idiomë historike është një gjuhë e gjallë: një libër, për më tepër, që trajton origjinën e fesë dhe të moralit, megjithëse nuk përvetëson asnjë kënd¬vështrim çifut dhe nuk bën përjashtime në favor të hebrenjve. Megjithatë, autori shpreson se do të jetë në një linjë me lexuesit e tij, me bindjen se shkenca pa paragjykime nuk mund të mbetet e huaj për frymën e hebrenjve të rinj.

VJENË, dhjetor 1930

Përmbledhje nga AI:

Botuar në vitin 1913, Totemi dhe Tabuja është një vepër themelore, ku Sigmund Freud zbaton parimet e psikoanalizës në fushat e antropologjisë, arkeologjisë dhe studimit të fesë. Ai përpiqet të shpjegojë zhvillimin psikik të shoqërisë njerëzore që në lashtësi, origjinën e kulturës njerëzore, organizimit shoqëror dhe moralit, duke i gjurmuar ato në një ngjarje të vetme prehistorike.

Teoria Thelbësore: Hordhia Primare
Pretendimi më i famshëm dhe më i diskutueshëm i Freud në libër është rindërtimi i tij i një “hordhie primare”:

Patriarku: Njerëzit prehistorikë supozohet se jetonin në grupe të sunduara nga një baba i dhunshëm dhe xheloz, i cili i monopolizonte të gjitha gratë dhe i largonte të bijtë e tij, ose i kërcënonte me tredhje, duke mos i lejuar t’i prektin gratëe  hordhisë.

Vrasja: Vëllezërit e dëbuar përfundimisht bashkuan forcat për të vrarë dhe ngrënë babanë e tyre, për të marrë pushtetin e tij.
Pasojat: Pas kësaj vepre, vëllezërit ndjenë një ndjenjë të thellë faji dhe keqardhjeje (ambivalencë), e cila i çoi ata në vendosjen e ligjeve të para shoqërore.

Krijimi i Tabuve: Për të parandaluar përsëritjen e krimit dhe për të nderuar babanë e vdekur, ata vendosën dy tabu themelore: ekzogaminë (ndalim të incestit) dhe totemizmin (ndalim të vrasjes së kafshës “totem”, që simbolizonte babanë).

Temat kryesore
“Kura që flet” për shoqërinë: Frojdi tërheq paralele midis jetës mendore “primitive” të fiseve të lashta dhe psikologjisë së neurotikëve modernë, duke i sugjeruar që të dyja drejtohen nga të njëjtat dëshira të pavetëdijshme dhe të shtypura – konkretisht kompleksi i Edipit.

Ambivalenca: Një koncept qendror në libër është bashkëjetesa e dashurisë dhe urrejtjes. Vëllezërit e urrenin babanë si rival dhe e donin atë si mbrojtës.

Animizmi dhe Magjia: Frojdi shqyrton se si njerëzit e hershëm besonin në “plotfuqinë e mendimit“, ku mendonin se dëshirat dhe ritualet e tyre mund të kontrollonin drejtpërdrejt realitetin – një fazë që ai e krahason me narcizmin në zhvillimin e fëmijërisë.

Origjina e Fesë: Ai pohon se “gostia totem” (ngrënia e përbashkët e kafshës totem) ishte rituali më i hershëm fetar dhe se të gjitha fetë pasuese janë përpjekje për të zgjidhur fajin e patricidit origjinal. Feja e kristhterë e përdorë ritin totem, tek kungimi, mishi dhe gjaku i Krishtit.

Ndikimi dhe Kritika
Diskreditimi Shkencor: Ndërsa ka shumë ndikim në letërsi dhe teorinë kulturore, saktësia historike dhe antropologjike e librit është hedhur poshtë kryesisht. Kritikë si Alfred L. Kroeber argumentuan se ai mbështetej në burime të vjetruara të shekullit të 19-të dhe në “antropologjinë spekulative të kolltukut“.

Trashëgimia Filozofike: Pavarësisht të metave të tij, ai mbetet një vepër historike për eksplorimin e tij, se si faji kolektiv dhe instinktet e pavetëdijshme formësojnë institucionet moderne shoqërore si ligji, etika dhe arti.

A do të dëshironit të eksploronit se si këto ide ndikuan në mendimet e mëvonshme të Frojdit mbi shoqërinë në Qytetërimi dhe Pakënaqësitë e tij, apo jeni më të interesuar në kritikat antropologjike të teorive të tij?

Lexo për më shumë:

‘Totemi dhe Tabuja’ nga Zigmund Frojd