Zigmund Frojd – Pse luftë? (PDF)

Përshkrimi

PSE LUFTË?

Korrespondenca e Ajnshtajnit me Frojdin

Korrespondenca e Ajnshtajnit me Frojdin e përkthyer në shqip,
marrë nga libri Vepra e plotë e Frojdit në shqip, 19 faqe.

Përmbledhje nga AI:

Në vitin 1932, me ftesë të Institutit Ndërkombëtar të Bashkëpunimit Intelektual të Lidhjes së Kombeve, Albert Ajnshtajni nisi një korrespondencë publike me Zigmund Frojdin, për të eksploruar pyetjen themelore: “A ka ndonjë mënyrë për ta çliruar njerëzimin nga kërcënimi i luftës?”

Shkëmbimi u botua në vitin 1933 si një broshurë e titulluar “Pse Luftë?” (Warum Krieg?), por publikimi i saj u ndalua pothuajse menjëherë në Gjermaninë naziste, ku veprat e të dy burrave u vunë shpejt në shënjestër të djegies së librave.

Temat kryesore të korrespondencës

Perspektiva e Ajnshtajnit (Kërkimi për Strukturë):
Ajnshtajni pranoi “paaftësinë” e tij në kuptimin e psikologjisë njerëzore, por argumentoi se lufta vazhdon sepse një “klasë qeverisëse” e vogël dhe e fuqishme manipulon masat përmes shkollave, shtypit dhe institucioneve fetare.

Ai propozoi një organizatë mbikombëtare me fuqinë për të zgjidhur konfliktet me pëlqim të ndërsjellë, megjithëse vuri në dukje se një organ i tillë (si Lidhja e Kombeve) nuk kishte forcën ekzekutive për të detyruar në të vërtetë respektimin e vendimeve të saj.
Ai e pyeti Frojdin nëse ishte e mundur të kontrollohej evolucioni mendor njerëzor për t’i bërë njerëzit “të sigurt kundër psikozës së urrejtjes dhe shkatërrimit“.

Perspektiva e Frojdit (“Mitologjia” Psikologjike):
Instinkti i Vdekjes (Thanatos): Frojdi u përgjigj me një pikëpamje mjaft pesimiste, duke argumentuar se natyra njerëzore përmban një “instinkt të lindur për të shkatërruar dhe vrarë” – instinkti destruktiv. Ai shpjegoi se ky instinkt funksionon në një luftë të përhershme me Erosin (instinktin e jetës, që kërkon të bashkojë).

Pashmangshmëria e Agresionit: Frojdi deklaroi se nuk ka gjasa të shtypen plotësisht tendencat agresive të njerëzimit; në rastin më të mirë, ato mund të devijohen në kanale të tjera.

Paradoksi i Kulturës: Ai argumentoi se vetë qytetërimi është një proces i “heqjes dorë progresive” ku njerëzit i shtypin instinktet e tyre në favor të intelektit. Kjo i bën njerëzit “e kulturuar”, që natyrshëm ta gjejnë luftën të patolerueshme – jo vetëm për arsye morale, por edhe për arsye biologjike.

Përmbledhje dhe krahasim

Pavarësisht skepticizmit të Frojdit, ai e përfundoi shkëmbimin duke vënë në dukje se “çdo gjë që kontribuon në zhvillimin kulturor e qytetërim, po punon edhe kundër luftës“.

A dëshironi të eksploroni citate specifike nga letrat ose më shumë rreth pasojave historike pas botimit të tyre?